Monday, 13 April 2015 00:00

Η επιστροφή της κασέτας Featured

Written by  Νεκτάριος Κουβαράς
Rate this item
(0 votes)

Πώς ένα παρωχημένο format γνωρίζει τις μεγαλύτερες δόξες του εδώ και 20 χρόνια

  

i-epistrofi-tis-kasetas-culturecy

 

από το Νεκτάριο Κουβαρά για το http://www.elculture.gr/

Στις 18 Απριλίου, δηλαδή στη φετινή Record Store Day, oι Μetallica θα κυκλοφορήσουν το πρώτο demo τους από το 1982 με τίτλο «Νο Life Till Leather», σε κασέτα. Μπορεί μια τέτοια κίνηση που απευθύνεται ξεκάθαρα στους σκληροπυρηνικούς fans, να μοιάζει ασυνήθιστα ρομαντική για τα δεδομένα του συγκροτήματος, όμως όπως δείχνουν πρόσφατες έρευνες, αυτοί ακριβώς οι σκληροπυρηνικοί fans είναι υπεύθυνοι για το 75% των εσόδων στη μουσική βιομηχανία (και όλο και κάτι θα έχουν υπόψη τους οι Metallica). Ωστόσο, το γεγονός και μόνο ότι έχουμε φτάσει στο σημείο να βλέπουμε ως κάτι απόλυτα λογικό την κυκλοφορία original υλικού σε ένα παρωχημένο μέσο από τόσο δημοφιλείς καλλιτέχνες, είναι από μόνο του αξιοσημείωτο. Πριν από μόλις 5 χρόνια, το σκηνικό ήταν εντελώς διαφορετικό.

Ας πούμε ότι η επιστροφή της κασέτας ξεκίνησε το 2010. Τότε ήταν που μίλησε γι’ αυτή και το Pitchfork που στους κύκλους των hipsters είναι κάτι σαν την Εφημερίδα Της Κυβερνήσεως. Ξαφνικά, δεκάδες ανεξάρτητοι καλλιτέχνες άρχισαν να κυκλοφορούν τη μουσική τους στο ξεχασμένο format και τοσοδούλικα cassette labels άρχισαν να ξεπηδούν από δεξιά κι αριστερά. Το 2011, οι πωλήσεις κασετών στην Αμερική είχαν ήδη ανέβει σχεδόν κατά 50% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Το 2013, είχαμε και την πρώτη Cassette Store Day, που ενθαρρύνει τους απανταχού μουσικόφιλους να στηρίξουν τις μικρές ετικέτες και τους ανεξάρτητους καλλιτέχνες που κυκλοφορούν σε κασέτες, ενώ στη δεύτερη Cassette Store Day πέρυσι, είχαμε πάνω από 300 νέες κυκλοφορίες – εξαπλάσιες από αυτές του 2013. Η μόδα έχει αρχίσει να εγκαθίσταται για τα καλά. Θα μπορούσε μάλιστα να πει κανείς, ότι είναι πιο ενδιαφέρον φαινόμενο από την αντίστοιχη επιστροφή του βινυλίου λίγα χρόνια νωρίτερα, αφού μετά την έλευση του CD, η παραγωγή κασετών έπεσε στα τάρταρα, κάτι που για το βινύλιο δε συνέβη ποτέ. Σήμερα, οι μικρές ετικέτες κασέτας έχουν πολλαπλασιαστεί και μεγαλώσει (με πιο κραταιή απ’ όλες τη Burger Records που έχει πουλήσει πάνω από 300.000 κασέτες από το 2007), αλλά στο παιχνίδι έχουν μπει και μεγαλύτερες εταιρείες, είτε μιλάμε για ανεξάρτητες δισκογραφικές όπως η Rough Trade, είτε για κολοσσούς όπως η Disney, που πούλησε πάνω από 2500 κόπιες της κασέτας που άκουγε ο χαρακτήρας του Κρις Πρατ στο "Guardians of the Galaxy"

 

METALLICA culturecy

 

Ξεκάθαρα, η συνθήκη που επέτρεψε τη διάδοση της μόδας, είναι η γενικότερη άνοδος της DIY αισθητικής και του lo-fi ήχου που έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στους κύκλους της εναλλακτικής μουσικής (αν και στην πραγματικότητα, δεν είχε σημειωθεί ποτέ και κάποια αντίστοιχη πτώση). Το βασικό κίνητρο για να αρχίσει κανείς να ασχολείται με κασέτες, είναι η νοσταλγία, αν τις έχει προλάβει στον καιρό τους, ή αντίστοιχα η vintage αίγλη που αποπνέουν στους νεότερους. Σε κάθε περίπτωση, είναι ένα σπορ για ρομαντικούς. Αν ρωτήσεις οποιονδήποτε «κασετάκια», θα σου μιλήσει για τον διαφορετικό, ζεστό ήχο της κασέτας, για τις εποχές που με κόπο γράφαμε mixtapes για να τα κάνουμε δώρο σ’ αυτόν ή αυτή που μας αρέσει, ή ακόμα και για τότε που περιμέναμε με το μαγνητόφωνο για να γράψουμε το αγαπημένο μας τραγούδι όταν τύχει να το παίξει το ραδιόφωνο. Και φυσικά, ας μην ξεχνάμε τον παράγοντα «φετίχ» και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα και ρόλο της κασέτας ως φυσικό αντικείμενο και αναλογικό μέσο, μέσα σ’ έναν ψηφιακό κόσμο. Υπάρχουν βέβαια πολλοί που δεν πείθονται από τα παραπάνω ρομαντικά και επιμένουν να χλευάζουν τη συγκεκριμένη μόδα και να τονίζουν τις αδυναμίες της κασέτας. Άλλα όπως κάθε σοβαρός άνθρωπος ξέρει, στην πραγματικότητα το κάθε μουσικό format έχει τα συν και τα πλην του κι ο καθένας είναι ελεύθερος να επιλέξει σε ποιες παραμέτρους θέλει να δώσει μεγαλύτερο ειδικό βάρος όταν διαλέγει πού και πώς θα ακούσει μουσική.

 

Kasetes culturecy

 

Οι αδυναμίες της κασέτας είναι πολλές και λίγο-πολύ γνωστές: Δεν υπάρχει δυνατότητα να πας απευθείας σε ένα κομμάτι, υπάρχει πάντα το πρόβλημα της διαχείρισης του χρόνου σε κάθε πλευρά όταν πρέπει να χωρέσει μέσα ένα ολόκληρο άλμπουμ και αν θέλεις να ακούσεις μουσική στο αυτοκίνητο, ή όταν πας για τρέξιμο, θα πρέπει να αγοράσεις κασετόφωνο και γουόκμαν (με το δεύτερο να σου φαίνεται αναπόφευκτα τρομερά άβολο, έχοντας συνηθίσει τα smartphones και τα mp3 players). Kαι φυσικά, η μεγαλύτερη πληγή απ’ όλες: To μάσημα της ταινίας. Όσο αξιόπιστο μέσο και να είναι η μαγνητική ταινία για την αποτύπωση ήχου, οι ταινίες στις κασέτες έχουν την τάση να μασιούνται πανεύκολα και να σπάνε από την πολυχρησία, ή να φθείρονται αναπόφευκτα. Αυτό δεν έχει να κάνει σχεδόν καθόλου με το κασετόφωνο ή την ποιότητα της κάθε κασέτας – έτσι είναι οι κασέτες γενικά.


Πώς κατάφερε τότε η κασέτα, με τα τόσα ελαττώματά της, να έρθει και πάλι στα πράγματα; Σίγουρα τα ρομαντικά κίνητρα που αναφέρθηκαν παραπάνω δεν αρκούν. Ο βασικότερος λόγος είναι ξεκάθαρα ο εξής: H κασέτα είναι φτηνή. Από τη μία, είναι φτηνή για τον ακροατή που του είναι πολύ πιο εύκολο να δώσει 4-5 ευρώ για να αγοράσει την κασέτα μιας μπάντας που είδε live και του άρεσε, ή που άκουσε ένα τραγούδι της στο soundcloud, απ’ το να αγοράσει CD ή βινύλιο. Από την άλλη, είναι πολύ πιο οικονομικά πρακτικό για τις δισκογραφικές και τους καλλιτέχνες να κυκλοφορούν τη μουσική τους σε κασέτα, αφού η κοπή βινυλίων ή CD είναι ασύγκριτα ακριβότερη. Επιπλέον, τα εργοστάσια κοπής βινυλίων θέτουν πάντα έναν ελάχιστο αριθμό από κόπιες που μπορείς να παραγγείλεις (μερικές εκατοντάδες) και σε βάζουν σε μεγάλες λίστες αναμονής, κάτι που στην περίπτωση της κασέτας δεν ισχύει καθόλου: O καθένας μπορεί να γράψει εκατοντάδες κασέτες μέσα σε ελάχιστο χρόνο, με φτηνό, «σπιτικό» εξοπλισμό.


Ένας δεύτερος σημαντικός λόγος, είναι οι ευκαιρίες για καλλιτεχνική έκφραση που δίνει το ίδιο το μέσο της μαγνητικής ταινίας. Διάφοροι σύγχρονοι καλλιτέχνες προσπαθούν να μιμηθούν στις παραγωγές τους το μπουκωμένο ήχο μιας κασέτας που έχει παιχτεί πολύ, ενώ στον πειραματικό/ακραίο ήχο υπάρχουν αρκετοί που απολαμβάνουν τη σταδιακή εξέλιξη στη μουσική τους, καθώς η ταινία υφίσταται οργανικές αλλοιώσεις με το πέρασμα του χρόνου και αφήνουν τις παραμορφώσεις και τις τονικές διακυμάνσεις να ενσωματωθούν στα έργα τους. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, η επιλογή της κασέτας είναι μέρος της καλλιτεχνικής έκφρασης.
Τέλος, καθώς έχουν αρχίσει να γίνονται αντιληπτοί οι κίνδυνοι της αποθήκευσης δεδομένων αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή ή σε clouds, η κασέτα κερδίζει απροσδόκητους πόντους : H Sony και η ΙΒΜ έχουν φτιάξει υπερ-κασέτες που χωράνε έως 180 Τerrabyte δεδομένων και υπόσχονται να λύσουν τα αποθηκευτικά μας προβλήματα.

 

KAΣΕΤΑ-2 culturecy

 

Σε κάθε περίπτωση, η κασέτα είναι και πάλι εδώ, αλλά σίγουρα δε θα μείνει για πάντα. Ακόμα και οι πιο θερμόαιμοι θιασώτες της, αναγνωρίζουν πως δε γίνεται να φέρει κάποια ρετρο-επανάσταση στον τρόπο που ακούμε μουσική και πως το πιθανότερο είναι σύντομα να πάρει τη θέση της στο παιχνίδι της νοσταλγίας το CD. Στην πραγματικότητα, ελάχιστη σημασία έχει. Σταθερά και για πάντα, αυτό που μετράει πιο πολύ απ’ όλα, είναι η μουσική.

Read 814 times Last modified on Monday, 13 April 2015 10:32

More...

No sub-categories to show!
Template Settings

Color

For each color, the params below will give default values
Tomato Green Blue Cyan Pink Purple

Body

Background Color
Text Color

Footer

Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction