Sunday, 12 April 2015 00:00

Το Θείο Δράμα λογοκρίνεται Featured

Written by  Νίκη Ξένου
Rate this item
(0 votes)

Ιστορίες για πέντε σύγχρονες αμαρτίες της Τέχνης

fire-in-my-belly-culturecy

 

Το Θρησκευτικό Δράμα έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία των σπουδαιότερων έργων Τέχνης της ανθρωπότητας. Συχνά όμως, αποτέλεσε και το Μήλον της Έριδος ανάμεσα στο πιστό κοινό και την καλλιτεχνική κοινότητα. Αν και τα όρια μεταξύ εμπνευσμένης δημιουργικής συνθήκης και απλά προκλητικής στάσης είναι δυσδιάκριτα, η Θρησκεία και η Τέχνη δίνουν έναν ατέρμονο αγώνα μεταξύ στεγνής ηθικολογίας και πεισματικής ανυπακοής, που μπορεί να αναδείξει μόνο έναν νικητή, την ελευθερία της έκφρασης και την αποδοχή της εκατέρωθεν.


Κάθε χρόνο τέτοια εποχή παρακολουθούμε στην τηλεόραση την σειρά «Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ» του Φράνκο Τζεφιρέλι. Η σειρά θεωρείται η σημαντικότερη παραγωγή θρησκευτικού περιεχομένου στα χρόνια της τηλεόρασης και αφηγείται την ζωή, τα Πάθη και την Ανάσταση του Χριστού. Αν πιστεύετε ότι το Θείο Δράμα αποτέλεσε πηγή έμπνευσης μόνο για έργα τέχνης που το αναπαριστούν με ευλάβεια, μάλλον δεν έχετε παρακολουθήσει το «Jesus Christ Superstar» ή δεν έχετε δει το βίντεο του τραγουδιού «Like a Prayer» της Madonna. Για το λόγο αυτό, συγκεντρώσαμε με προσοχή και σύνεση τα 5 σύγχρονα έργα Τέχνης που προκάλεσαν θύελλα αντιδράσεων και δίχασαν τους βαθιά θρησκευόμενους με τους αμετανόητα πρωτοπόρους των Τεχνών.

1. Ο Αμερικανός David Wojnarowic, στα τέλη της δεκαετίας του ’70 αποτέλεσε έναν από τους δημιουργικότερους και καταξιωμένους καλλιτέχνες του avant garde κινήματος. Στο σύντομο χρονικό διάστημα της ζωής του ασχολήθηκε με τη φωτογραφία, το street art , γύρισε μικρού μήκους ταινίες με super 8 κάμερα, ενώ συμμετείχε και σε μουσική μπάντα. Παρ’ όλ’ αυτά, το όνομά του έγινε μετά θάνατον γνωστό στο ευρύτερο κοινό. Το 2010 η μικρού μήκους βωβή ταινία του «A Fire in My Belly», γυρισμένη σε super 8 την περίοδο 1986-1987, που συμμετείχε στην έκθεση “Hide/Seek: Difference and Desire in American Portraiture” της National Portrait Gallery του Ινστιτούτου Σμιθσόνιαν στην Ουάσινγκτον, λογοκρίθηκε μετά από πιέσεις της Καθολικής Εκκλησίας. Το βίντεο περιλαμβάνει μια σκηνή όπου το σώμα του Εσταυρωμένου καλύπτεται με μυρμήγκια, κάτι που θεωρήθηκε από τους Εκκλησιαστικούς κύκλους ως «λόγος μίσους» ενάντια στον Καθολικισμό. Η απάντηση του επιμελητή της έκθεσης David C. Ward ήταν ότι δεν επρόκειτο ούτε για ιεροσυλία, ούτε για αντιθρησκευτικό μήνυμα, αλλά για τη δύναμη που έχει η εικόνα. Μάλιστα, το Ίδρυμα Andy Warhol, χορήγησε το ποσό των $100,000 για την έκθεση, ενώ προχώρησε σε δήλωση ότι δεν θα χρηματοδοτούσε στο εξής κανένα πρότζεκτ του Ινστιτούτου Σμιθσόνιαν. Και άλλα Μουσεία Σύγχρονης Τέχνης, όπως η Tate Gallery του Λονδίνου, πήραν ανοιχτά θέση προβάλλοντας το λογοκριμένο έργο.

 

 

2. Το 2014 οι Marianela Perelli και ο Pool Paolini από την Αργεντινή, δημιουργούν 33 κούκλες Barbie και Ken που αναπαριστούν θρησκευτικές φιγούρες από τον Ιουδαϊσμό, τον Χριστιανισμό και τον Βουδισμό. Οι πλαστικές κούκλες δημιουργήθηκαν για τις ανάγκες της έκθεσης “Barbie, The Plastic Religion” που επρόκειτο να παρουσιαστεί στη γκαλερί Popa στο Μπουένος Άιρες. Οι καλλιτέχνες παραδέχτηκαν ότι δεν δημιούργησαν αντίστοιχο ομοίωμα του Μωάμεθ εξαιτίας του μεγάλου σεβασμού τους προς την Ισλαμική Θρησκεία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είχαν πρόθεση να προσβάλουν τα ήθη των άλλων θρησκειών. Σε ιταλικό website Καθολικού ενδιαφέροντος πάντως, σχολιάστηκε αρνητικά το έργο των Perelli και Paolini σε ένα άρθρο με τίτλο «Ποια είναι η διαφορά μεταξύ πρόκλησης και κακού γούστου;». Τα ομοιώματα του Εσταυρωμένου ή της Παρθένου Μαρίας στόχο είχαν να αναδείξουν, σύμφωνα πάντα με τους καλλιτέχνες, το κοινωνικοπολιτικό, θρησκευτικό και ιστορικό σύμπαν μέσα στο οποίο παγιδεύονται οι ενήλικες. Εξαιτίας της μεγάλης πίεσης που δέχθηκαν από τους Καθολικούς κύκλους οι διοργανωτές , η έκθεση ακυρώθηκε. Παρ’ όλες τις αντιδράσεις, κυρίως της τοπικής κοινωνίας, πολλές γκαλερί έδειξαν ενδιαφέρον για να παρουσιάσουν τα γλυπτά των δύο νέων καλλιτεχνών.

bARBIE-THE-PLASTIC-RELIGION culturecy

 

3. Στη μουσική τα πράγματα δε φαίνονται ευκολότερα όταν πρόκειται για αναφορά στα Θεία. Η πιο πολυσυζητημένη ιστορία λογοκρισίας της σύγχρονης μουσικής δεν είναι άλλη από το βίντεο για το τραγούδι “Like A Prayer” της Madonna, που εκτός από την οργή του Βατικανού, τής στοίχισε και ένα χρυσό συμβόλαιο με γνωστή εταιρεία αναψυκτικού. Παρ’ όλ’ αυτά, στη μουσική η εικόνα του Ιησού έχει αποτελέσει πάρα πολλές φορές έμπνευση για τη σύνθεση ενός τραγουδιού. Οι Nirvana στο εμβληματικό live άλμπουμ τους “MTV Unplugged in New York”, που κυκλοφόρησε το Νοέμβριο του 1994, διασκευάζουν υπό τον τίτλο ”Jesus Doesn’t Want Me for A Sunbeam” το τραγούδι ”Jesus Wants Me for A Sunbeam” που είχαν γράψει οι The Vaselines το 1987, ως παρωδία του παιδικού Χριστιανικού ύμνου ”I’ ll be a Sunbeam”. Στους στίχους, αντίθετα με τον αυθεντικό ύμνο του Κατηχητικού, ο τραγουδιστής αρνείται να κλάψει, να πεθάνει ή να αμαρτήσει για τον Ιησού. Η παραδοχή των μουσικών ότι ο Ιησούς αποκλείεται να τους επιλέξει ως ηλιαχτίδες, μπορεί να μην ενθουσίασε τους πιστούς, αλλά μετά τη διασκευή του τραγουδιού από τους Nirvana, οι Σκωτσέζοι The Vaselines απέκτησαν ένα μεγαλύτερο κοινό και εκτός των συνόρων της πατρίδας τους.

 

 

4. Ο αμερικανικής καταγωγής Chris Burden είναι γνωστός για τις περφόρμανς και τις βιντεο-εγκαταστάσεις του από τις αρχές της δεκαετίας του ’70. Τα πρότζεκτ του έχουν τύχει αμφιλεγόμενης κριτικής, ενώ σε όλα θέτει τον εαυτό του σε κίνδυνο. Το 1974, αφού κάρφωσε τις παλάμες του στο πίσω μέρος ενός Σκαραβαίου της Volkswagen ώστε να αναπαριστά τον Εσταυρωμένο, ένας βοηθός έσπρωχνε το αυτοκίνητο έξω από το γκαράζ, ενώ η μηχανή του αυτοκινήτου άναβε για δύο λεπτά πριν το τραβήξει πάλι μέσα. Θυμίζουμε ότι τα συγκεκριμένα αυτοκίνητα έχουν τη μηχανή στο πίσω μέρος. Η περφόρμανς πραγματοποιήθηκε σε ένα γκαράζ στην Καλιφόρνια, ενώ ο αστικός μύθος λέει ότι πολλοί είδαν το αυτοκίνητο με τον Burden πάνω καρφωμένο να γυρνάει στους δρόμους. Η περφόρμανς, με τον τίτλο “Trans-Fixed” είχε σημείο αναφοράς τη Σταύρωση του Χριστού, ενώ εμπεριέχεται και η έννοια της Μετάληψης, όπου ο Άρτος και ο Οίνος μετουσιώνονται στο Σώμα και το Αίμα του Ιησού. Ο Burden επέλεγε τη συγκεκριμένη μάρκα αυτοκινήτου, καθώς ήταν και συνεχίζει να είναι ιδιαίτερα προσφιλής στον κόσμο και μέσω της αναπαράστασης της Σταύρωσης προσπαθεί να απελευθερωθεί.

 

transfixed culturecy

 

5. Το 1999 βγαίνει στις αίθουσες η ταινία Δόγμα, του 29χρονου τότε Αμερικανού σκηνοθέτη Kevin Smith, με τον Ben Affleck και τον Matt Damon στους πρωταγωνιστικούς ρόλους δύο έκπτωτων Αγγέλων, οι οποίοι εξορίζονται από τον Παράδεισο και εκπίπτουν στο Γουισκόνσιν. Για να επιστρέψουν, σύμφωνα με το Καθολικό Δόγμα, θα πρέπει να περάσουν την αψίδα ενός νέου ναού. Η μακρινή συγγενής και ανιψιά του Ιησού θα τους εμποδίσει με τη βοήθεια των προφητών του «Σιωπηλού» Bob και του 13ου Απόστολου. Αρκεί να προσθέσουμε ότι το ρόλο του Θεού στην ταινία υποδύεται η Καναδή τραγουδίστρια Alanis Morissette. Φυσικά σηκώθηκε θύελλα αντιδράσεων από την Καθολική Εκκλησία πριν καν βγει η ταινία στις αίθουσες. Σε πολλές χώρες η ταινία καθυστέρησε πολύ να προβληθεί, ενώ ο Smith δέχθηκε και δύο απειλές κατά της ζωής του.

 

 

Γράφει η Νίκη Ξένου για το http://www.elculture.gr/

Read 1133 times Last modified on Sunday, 12 April 2015 13:24

More...

No sub-categories to show!
Template Settings

Color

For each color, the params below will give default values
Tomato Green Blue Cyan Pink Purple

Body

Background Color
Text Color

Footer

Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction