bunuel culturecy

 

του Δώρου Δημητρίου

 

Ο Λουίς Μπουνιουέλ έγινε μια διεθνής διασημότητα με την άνοδο του καλλιτεχνικού κινηματογράφου, γυρίζοντας πειραματικές αλλά και σχετικά συμβατικές ταινίες. Θεωρείται ο πατέρας του κινηματογραφικού σουρεαλισμού και ένας από τους πιο αυθεντικούς σκηνοθέτες στην ιστορία του κινηματογράφου,

Γεννήθηκε στην Ισπανία το 1900. Σπούδασε πρώτα σε σχολείο Ιησουιτών και μετά γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης για να ειδικευθεί στην επιστήμη. Στο πανεπιστήμιο γνώρισε τον Σαλβαδόρ Νταλί και τον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. Eμπνευσμένος από την ταινία του FritzLangDestiny, ο Μπουνιουέλ πήγε στο Παρίσι για να σπουδάσει κινηματογράφο κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1920 μέσα σε μια άνθηση της avant - garde. Εκεί έγινε βοηθός του πειραματικού σκηνοθέτη JeanEpstein, και το 1928 συνεργάστηκε με μερικούς φίλους, συμπεριλαμβανομένου και του Σαλβαδόρ Νταλί στην ταινία Un Chien Andalou, η οποία θεωρείται ένα κλασικό σουρεαλιστικό έργο.

 

un-chien-andalou culturecy

 

 

Η ταινία προκάλεσε σκάνδαλο, αλλά Μπουνιουέλ απτόητος γύρισε το L' Aged'or το 1930, δημιουργώντας ένα άλλο σκάνδαλο. Το L' Aged'Or θα είναι και η τελευταία φορά που ο SalvadorDali θα συνεργαστεί με τον Μπουνιουέλ αφού ήρθαν σε ρήξη για τον αντι - καθολικισμό της ταινίας.

 

LAge dOr culturecy

 

 

Μετά L' Aged'Or, η αντικληρικοφροσύνη του Μπουνιουέλ γίνεται πιο έντονη και γυρίζει το ντοκιμαντέρ Las Hurdes: Tierra Sin Pan (1932), μελετώντας την αντίθεση ανάμεσα στην φτώχεια, τις ασθένειες και τη μιζέρια του ισπανικού λαού και τον πλούτο της ισπανικής Καθολικής Εκκλησίας. Ακολούθως ο Μπουνιουέλ πήγε να εργαστεί στα μεγάλα στούντιο του Χόλιγουντ. Ανάλαβε την μεταγλώττιση στα ισπανικά για λογαριασμό της Paramount στο Παρίσι και την εποπτεία των συμπαραγωγών για την WarnerBrothers στην Ισπανία. Πριν να φύγει για τις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, είχε γυρίσει και κάποιες άλλες ταινίες στην Ισπανία.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, διετέλεσε διευθυντής του ντοκιμαντέρ στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης. Και πάλι δουλεύει για τα μεγάλα στούντιο του Hollywood, καθώς επίσης και για την κυβέρνηση των ΗΠΑ όπου εποπτεύει τις ισπανόφωνες ταινίες της MGM, γυρίζει ντοκιμαντέρ για τον αμερικανικό στρατό, και επιβλέπει την μεταγλώττιση για την WarnerBrothers. Ο Μπουνιουέλ άρχισε να σκηνοθετεί ταινίες και πάλι μετά από ένα δημιουργικό διάλειμμα σχεδόν 15 ετών, όταν πήγε στο Μεξικό. Εκεί έκανε μια σειρά από ταινίες , συμπεριλαμβανομένων των: Los Olvidados (1950 - βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών), El (1952), και The Criminal Life of Archibaldo de la Cruz (1955). 

 

The Criminal Life of Archibaldo de la Cruz-culturecylos-olvidados culturecy

 

 

Οι ταινίες αυτές έφεραν στον Μπουνιουέλ για μια ακόμη φορά τη διεθνή αναγνώριση. Στις μεξικάνικες του ταινίες αρχίζουν να διαφαίνονται και τα μοναδικά χαρακτηριστικά του έργου του, όπως ο συνδυασμός του χιουμοριστικού σουρεαλισμού και της κοινωνικής μελαγχολίας, η αίσθηση ντοκιμαντέρ (‘η έλλειψη στυλ στις ταινίες του είναι ένα είδος στυλ από μόνη της’), η χαλαρή, ασυνεχής μορφή της αφήγησης.

Ο Μπουνιουέλ θα συνεχίσει να κάνει ταινίες στο Μεξικό όπως το Nazarin (1958) ακόμη και μετά τη μετακόμιση του στην Ευρώπη. Ο Μπουνιουέλ επέστρεψε στη Γαλλία το 1955. Οι ταινίες που γύρισε μετά την επιστροφή του στην Ευρώπη τον τοποθέτησαν οριστικά και αμετάκλητα στο πανθεον των σπουδαίων δημιουργών του 20ου αιώνα: Η πρώτη ήταν και μια ευκαιρία να επιστρέψει στην Ισπανία: Το Viridiana που γυρίστηκε το 1961 (Χρυσός Φοίνικας στο Φεστιβάλ των Καννών). Αν και το σενάριο του εγκρίθηκε αρχικά, η ταινία απαγορεύτηκε μετά την κυκλοφορία της λόγω της αντικληρικότητας της. (Η ταινία περιλαμβάνει μια παρωδία του πίνακα του Λεονάρντο Ντα Βίντσι 'ο Μυστικός Δείπνος'). Παρ’όλα αυτά η ταινία επιτυγχάνει διεθνή αναγνώριση. 

 

Viridiana culturecy

 

 

Η τελευταία του περίοδος απέδειξε ότι δεν έχασε - ακόμη και σε μεγάλη ηλικία – τίποτα από τη νεανική του δημιουργική ορμή. Όλες του σχεδόν οι ταινίες λάμβαναν σημαντικά βραβεία σε φεστιβάλ κινηματογράφου στην Αμερική και την Ευρώπη. Φυσικά τα προβλήματα είτε με τη διανομή και με τη λογοκρισία συνέχισαν να εμφανίζονται σε όλη τη σταδιοδρομία του, όπως στη γαλλική ταινία του Belle de Jour (1967). Παρά τις επιπλοκές με θέματα λογοκρισίας, ο Μπουνιουέλ συνέχισε να είναι ένας από τις πιο δημιουργικούς, πρωτοποριακούς και παραγωγικούς σκηνοθέτες. Για τα επόμενα δέκα χρόνια, πάντα με σουρεαλιστική διάθεση, παρουσίαζε την κάθε του νέα ταινία ως την τελευταία του.

 

Belle de jour culturecy

 

Μέχρι που το That Obscure Object of Desire (1977) έγινε όντως το τελευταίο του αριστούργημα. Πέθανε στην Πόλη του Μεξικού το 1983. Η αυτοβιογραφία του έχει τίτλο Mon Dernier Soupir (1982)

 

Obscure-object-desire culturecy

 

 

Ο μεγάλος Μεξικανός συγγραφέας Οκτάβιο Παζ είχε αποκαλέσει το έργο του Μπουνιουέλ "ένα πάντρεμα της κινηματογραφικής και της ποιητικής εικόνας που δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα... σκανδαλώδη και ανατρεπτική." Και φυσικά ο κινηματογράφος υπήρξε μια ‘τυχερή’ μορφή τέχνης, αφού αυτός ο μεγάλος σουρεαλιστής καλλιτέχνης τον υπηρέτησε.

 

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΗ ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ:
Unchienandalou (Ο ανδαλουσιανός σκύλος), 1929
Lged'or (Η χρυσή εποχή), 1930
LasHurdes (Γη χωρίς ψωμί) (1933)
Elgrancalavera, 1949
Losolvidados (Ξεχασμένοι από την κοινωνία), 1950
Susana (Κυλισμένη στο βούρκο), 1951
El (Αυτός), 1953
Elbruto, 1953
Las aventuras de Robinson Crusoe (Ροβινσών Κρούσος), 1954
Ensayodeuncrimen (Η εγκληματική ζωή του Αρτσιμπάλντο ντε Λα Κρουζ), 1955
Nazarín (Ναζαρέν), 1959
Viridiana (Βιριδιάνα), 1961
El ángelexterminador (Εξολοθρευτής άγγελος), 1962
Le journal d'une femme de chambre (Το ημερολόγιο μιας καμαριέρας), 1964
Simódel desierto, 1965
Belledejour (Η ωραία της ημέρας), 1967
Lavoielactée (Ο γαλαξίας), 1969
Tristana (Τριστάνα), 1970
Le charme discret de la bourgeoisie (Η διακριτική γοητεία της μπουρζουαζίας), 1972
Le fantôme de la liberté (Το φάντασμα της ελευθερίας), 1974
Cet obscur objet du désir (Το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου), 1977

 

 

 

Ο Δώρος Δημητρίου κατάγεται από τη Λευκωσία.

Είναι 44 ετών, απόφοιτοςτου Queen Mary University Of London (BEng) καιτου University of East London με MA στο Visual Theories.

Ειδικεύεται στην ιστορία του κινηματογράφου την οποία διδάσκει.

Είναι επίσης ιδιοκτήτης του χώρου εκδηλώσεων 'Συνεμά Ξάνθης 3' στο Καϊμακλί.

 

 

Published in cinema

Μοντερνισμός

Η έννοια της «νεωτερικότητας» δεν είναι καθορισμένη με σαφήνεια και η ιστορία της είναι πολύπλοκη. Συνήθως με τον όρο νεωτερικότητα αναφερόμαστε στη «νέα» κατάσταση που προέκυψε ως αποτέλεσμα σημαντικών οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών αλλαγών [....] αλλά η νεωτερικότητα είναι πιο άμεσα συνυφασμένη με την επικράτηση του κριτικού πνεύματος έναντι του θεολογικού δογματισμού κατά την περίοδο του Διαφωτισμού, με την αντικατάσταση της ιεραρχικής κοινωνικής οργάνωσης από δημοκρατικές δομές, η οποία ακολουθεί τη Γαλλική Επανάσταση και, τέλος, με τη εκβιομηχάνιση και την αστικοποίηση.

Η νεωτερικότητα έχει πολλαπλές πολιτισμικές εκφάνσεις. Ωστόσο την περίοδο 1890-1920 συστηματοποιούνται και αποκρυσταλλώνονται τα χαρακτηριστικά μιας σαφώς νέας αισθητικής. Οι πολύμορφες εκφράσεις αυτής της νέας αισθητικής αποδίδονται συνήθως με τον γενικότερο όρο μοντερνισμός. Υπάρχει ασυμφωνία τόσο ως προς τα χρονικά όρια όσο και ως προς τα περιεχόμενα του μοντερνισμού, τα οποία παραμένουν ρευστά. Πολλοί κριτικοί στη χώρα μας προτιμούν τον όρο νεωτερική λογοτεχνία.

1μπωντλαίρ culturecy

Μπωντλαίρ

 

Γενικά θεωρείται ότι τη νέα αισθητική προαναγγέλλει στο χώρο της λογοτεχνίας η ποίηση του Κ. Μπωντλαίρ, ενώ βασικά στοιχεία της συναντάμε στην ποίηση του Ρεμπώ και του Μαλλαρμέ, καθώς και σε έργα του αισθητισμού και της παρακμής: η απόρριψη των κανόνων της αστικής κοινωνίας και της ρεαλιστικής τέχνης, η πλήρης καταξίωση του καλλιτέχνη και η έμφαση στην αυτοτέλεια της τέχνης(που στο έργο των συμβολιστών καταλλήγει στην απολυτοποίηση του ποιητικού λόγου), προδιαγράφουν ή, κατά τη γνώμη πολλών κριτικών, ανήκουν στο ανατρεπτικό ρεύμα του μοντερνισμού. [....] η έλλειψη στεγανών στα λογοτεχνικά δρώμενα εξηγεί την σύνδεση ε τον ρομαντισμό [....] Ουσιαστικά ο μοντερνισμός είναι η έσχατη υπόσταση του ρομαντισμού.

Η πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα και ως τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, γνωστή και ως belle époque, φέρνει μια αίσθηση κεφιού, ρώμης και ευμάρειας που συχνά επισκιάζει το απαισιόδοξο πνεύμα του τέλους του αιώνα και της πολιτιστικής παρακμής.

Η λογοτεχνία χαρακτηρίζεται, ως ένα βαθμό, από γόνιμες μεταμορφώσεις προηγούμενων ρευμάτων. Πρίν, αλλά και μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο ρεαλισμός είναι παρών στα «μυθιστορήματα εποχής», τα οποία φιλοτεχνούν μέσα από την ζωή πολυάριθμων χαρακτήρων την εικόνα μιας εποχής ή την πορεία μιας κοινωνικής τάξης. Πολλά απ’ αυτά είναι γνωστά ως «μυθιστορήματα ποταμοί» λόγω του μήκους τους. Στο θέατρο του Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω και τη σαρκαστική πεζογραφία του Άντους Χάξλεϋ, ο ρεαλισμός τροφοδοτεί την κριτική της σύγχρονης κοινωνίας και πολιτικής. Σε αντιπολεμικά μυθιστορήματα όπως, Ο καλός στρατιώτης Σβέικ του Γιάροσλαβ Χάσεκ και Ουδέν νεώτερον από το δυτικόν μέτωπον του Έριχ Μαρία Ρεμάρκ, καταγγέλεται ο παραλογισμός του πολέμου και οι συνέπειες για τους επιζώντες. [....]

 

2ρεμπώ culturecy

Ρεμπώ

 

Πέρα από τις αναθεωρήσεις των προηγούμενων τάσεων, στα χρόνια που προηγούνται του Α’ Παγκόσμιου Πόλεμου πολλαπλασιάζονται οι ενδείξεις ρήξης με την προγενέστερη σκέψη και λογοτεχνία. [...] Η εξέλιξη της επιστήμης (Θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν & κβαντική θεωρία του Πλανκ) κατάφερε το δυνατότερο πλήγμα στην πεποίθηση ότι ο φυσικός κόσμος μπορεί να αναλυθεί λογικά. [....]

Η ρήξη με το παρελθόν θα εκδηλωθεί μέσα από την αισθητική του μοντερνισμού, η οποία σηματοδοτεί την απομάκρυνση από την παράδοση, τη λογική, την αντικειμενική πραγματικότητα, την αποδεκτή ομορφιά και δηλώνει θαυμασμό για το πρωτογενές, το αυθόρμητο, το άμεσο. [....]

 

3μπερναρντ σω culturecy

Μπερναντ Σω

 

Τη μετάβαση στον μοντερνισμό διαγράφει η ποίηση του Πωλ Βαλερύ, του Κ.Π Καβάφη, του Φερνάντο Πεσσόα, και του Γκιγιώμ Απολλιναίρ. Το μελαγχολικό ύφος, η υποβολή και η μουσικότητα που καλλιέργησε ο συμβολισμός, εξακολουθούν να προσδιορίζουν την ποιητική ευαισθησία μέχρι τη δεκαετία του 20.[....]

4βαλερύ culturecy  5καβάφης culturecy

                                                                                  Πωλ Βαλερύ               Καβάφης

 

 

ΤΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΥ

1. Βασικό θέμα της λογοτεχνίας του μοντερνισμού είναι η αστάθεια της ταυτότητας του ανθρώπινου υποκειμένου και η διάσπαση της προσωπικότητας του. Στα έργα του Κάφκα και του Πιραντέλλο, το άτομο βρίσκεται σε κατάσταση εσωτερικής σύγκρουσης, όπου το συνειδητό παλεύει ενάντια στις δυνάμεις του ασυνείδητου ή, άλλοτε η λογική του αντικρούεται από τον παραλογισμό του εξωτερικού κόσμου. Σε άλλες περιπτώσεις όπως στην Έρημη χώρα του Τ.Σ Έλιοτ,η ταυτότητα του ιστορικού υποκειμένου καταργείται και τη θέση της παίρνει μια σειρά χαρακτήρων που συναιρούνται σ’ ένα ρόλο.

 

6Τ.Σ.Έλιοτ culturecy7pessoa culturecy

 

 

    2. Ο χρόνος και η σχέση του με την υποκειμενικότητα γίνονται αντικείμενο διερεύνησης και        έντονου ενδιαφέροντος. Το μυθιστόρημα του Μάρσελ Προυστ Αναζητώντας το χαμένο χρόνο  αναδεικνύει μια νέα πρόσληψη του χρόνου ως βιωματικού γεγονότος: στη συνείδηση του αφηγητή  το παρόν συναιρείται με την ανάμνηση του παρελθόντος και, εμμέσως, με την ενόραση του  μέλλοντος.

                                                                                                                                                    Φερνάντο Πεσσόα

 

Τ.Σ. Έλιοτ 

 

3. Ο εσωτερικός μονόλογος αποτελεί κατεξοχήν μοντερνιστική τεχνική, που επιτρέπει σε συγγραφείς, όπως ο Τζόυς και η Γουλφ να παρακολουθήσουν τη συνεχή κίνηση του ψυχικού βίου, δηλαδή να αποτυπώσουν τη «ροή της συνείδησης» του ανθρώπινου υποκειμένου.

 

8Τζόυς culturecy   9βιρτζίνια γουλφ culturecy

Τζόυς και Βιρτζίνια Γουλφ

 

 

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ

Αποτελεί μια εποχή όπου κοσμοπολιτισμός και πνευματικές ζυμώσεις πάνε ταίρι ταίρι. Γεγονότα όπως ο Μεγάλος πόλεμος και η Ρώσικη Επανάσταση σημαδεύουν βαθιά την ευρωπαϊκή λογοτεχνία, η οποία περνάει από την επανεύρεση του κλασικισμού στον μοντερνισμό και ακόμα στην πρωτοπορία.

ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ & ΣΥΝΕΧΕΙΕΣ

Ο 20ος αι. γυρίζει την πλάτη του στον θετικισμό, αλλά όχι γενικά στο παρελθόν.. Οι χώροι του συμβολισμού, του κλασικισμού και του ρομαντισμού γίνοναι αντικείμενο νέων εξερευνήσεων.

Η ΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ

Στην ιστορία των ιδεών διαφαίνεται η βούληση να περιοριστεί η επιβολή της επιστημονικής μεθόδου και του εμπειρισμού , κάτι που είχε διαφανεί και από τον συμβολισμό.

• Γερμανία: Βίλχεμ Ντίτλεϋ τονίζει ότι οι μέθοδοι των φυσικών επιστημών δεν είναι εφαρμόσιμες στις επιστήμες του ανθρώπου, όπου η διαίσθηση και η συμπάθεια παίζουν το δικό τους ρόλο.

• Γαλλία & Ιταλία: Φερντινάν Μπρυνετιέρ ασπάζεται τον καθολικισμό, ο Μώρις Μπαρρές και ο Πωλ Μπρουζέ- Μπενεντέτο Κρότσε και Τζιοβάνι Τζεντίλε, εξεγείρονται ενάντια στις καταχρήσεις του θετικισμού.

• Κριγκέρωρ & Ντοστογιέφσκι: ο στοχασμός τους εμπλουτίζει τα ευρωπαϊκά γράμματα, με την έλξη για την ά-λογη πλευρά της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

• Σοπενχάουερ-πεσιμισμός, Νίτσε-ζωική ορμή, Μπερξόν-θεωρίες για τη μνήμη και τον υποκειμενικό κόσμο διευρύνουν πεδίο διερεύνησης λογοτεχνίας.

• Φρόυντ-ψυχανάλυση, Γουίλιαμ Τζαίημς-«ροή της συνείδησης», δηλαδή της υποκειμενικότητας στη σύλληψη της πραγματικότητας, μεταμορφώνουν το ψυχολογικό μυθιστόρημα.

• Χούσσερλ-φαινομενολογία, τονίζει τα αρχέγονα δεδομένα της εμπειρίας και την προθετικότητα.

• Πολλοί συγγραφείς εξαίρουν τις δυνάμεις της ζωής, ανακαλύπτουν ξανά τη δύναμη της επιθυμίας, του ενστίκτου και της σεξουαλικότητας- Ζιντ, Ντέμελ, Ντ’ Αννούντσιο, Καζαντζάκης, Λώρενς.

• Η εσωτερική ζωή είναι επίσης ένα αίτημα του Πωλ Μπουρζέ, του Λέων Μλουά και του Σαρλ Πεγκύ.

• Έξαρση εθνικών και πατριωτικών ιδεών.

10 καζαντζάκης culturecy 

Καζαντζάκης

 

• Ιταλία: Ο ουμανισμός του Μπενεντέτο Κρότσε αντιπαρατίθεται στον εθνικισμό του Ντ’Αννούντσιο και ορίζει την τέχνη ως μορφή γνώσης, που στηρίζεται στη διαίσθηση και είναι στραμένη στο ατομικό στοιχείο.

• Γαλλία: Οικουμενική σκέψη, φιλειρηνισμός και ανεκτικότητα του Ανατόλ Φρανς, ενάντια στον εθνικισμό και την εκλησιαστική οπτική των Μπαρρές και Μωράς.

• Αντρέ Ζιντ: κριτική επανεξέταση των συμβατικών ηθικών αξιών, εγωτισμός, λατρεία του νεοτερισμού.

 

11 ανατόλ φράνς culturecy

Ανατόλ Φράνς

 

ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΣΗΜΑΔΕΥΟΥΝ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ου αι.

1. Ο χώρος & ο χρόνος αναγνωρίζονται ως έννοιες υποκειμενικές.

2. Καταλληλότερος τρόπος για τη σύλληψη της ουσίας της ζωής θεωρείται η διαίσθηση κι όχι η εμπειρική γνώση.

3. Τονίζεται η δύναμη της σεξουαλικής επιθυμίας στη συμπεριφορά του ατόμου και της ομάδας.

Η Πρωτοπορία (“Avant Garde”)

Η εικονοκλαστική ενέργεια του νέου πνεύματος εκδηλώνεται μέσα από τις δραστηριότητες καινοτόμων καλλιτεχνικών ομάδων, οι οποίες απορρίπτουν την ιδέα της υψηλής τέχνης και εξεγείρονται εναντίον της αστικής κοινωνίας και του υλισμού της. Σκοπός της εξέγερσής τους είναι η διάλυση της δεδομένης πραγματικότητας και η επανάκτηση μιας αυθεντικότητας χαμένης από τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Τα συνήθως βραχύβια, λογοτεχνικά και εικαστικά κινήματα που ιδρύουν, συναποτελούν τη λεγόμενη «πρωτοπορία».

 

12 βαω γκογκ culturecy

 

ΕΞΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ: εκδηλώνεται στο τέλος του 19ου αιώνα, αρχικά με τη ζωγραφική του Βαν Γκογκ και του Έντβαρντ Μυνχ. Η λογοτεχνία και το θέατρο αναπτύσσονται στο γερμανόφωνο κυρίως χώρο. Προσδοκούν την κατάρρευση του πολιτισμού και την ουτοπία μιας επερχόμενης αναγέννησης. Ειδικότερα ποιητές, όπως οι Γερμανοί Γκότφριντ Μπεν, Γκέοργκ Χάυμ, Έλζε Λάσκερ-Σύλερ ή ο Τσέχος Φραντς Βέρφελ, αναζητούν τις πρωταρχικές αρχές της ύπαρξης. Ο εκστατικός λυρισμός τους κυριαρχείται από μια γλώσσα υπερβολική σχεδόν προφητική.

ΦΟΥΤΟΥΡΙΣΜΟΣ: Τον χαρακτηρίζουν επίσης, το όραμα του μέλλοντος και η έμφαση στο αρχέγονο. Το φουτουριστικό κίνημα αναζητεί νέους εκφραστικούς τρόπους για να αποδώσει τις αξίες, την ταχύτητα και το δυναμισμό της εποχής που αρχίζει. Τα μανιφέστα του Φίλιππο Τομμάζο Μαρινέτι ανάμεσα σε 1909 και 1914 κυρήττουν τη φουτουριστική «τυπογραφική επανάσταση»: η σύνταξη κατακερματίζεται, οι κανόνες στίξης και σελιδοποίησης καταργούνται, τα γράμματα αντιστρέφονται ώστε να απαλειφθεί η διάκριση ανάμεσα στο κείμενο ως σημειολογική ενότητα και ως έργο τέχνης. Η δύναμη των ήχων δονεί την ποίηση των Ρώσων Φουτουριστών Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι και Βελιμίρ Χλέμπνικωφ. Η παραφωνία και η γραμμική ανορθοδοξία των στίχων του Μαγιακόφσκι τονώνει το ρωμαλέο λυρισμό του ποιητή, που έγινε κήρυκας της μπολσεβίκικης επανάστασης.

ΝΤΑΝΤΑ: Δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην ανανεωτική δύναμη του παράλογου, γι’ αυτό και υιοθετεί ένα όνομα που δε σημαίνει τίποτα. Ο Τριστάν Τζαρά, ο Ρίχαρντ Χόλζενμπεκ, ο Χούγκο Μπαλ και ο Χανς Αρπ, αρνούνται κάθε μορφή έλλογης οργάνωσης και επιτίθενται με θυμό, αηδία και σκατολογικές εκφράσεις στο κατεστημένο. Στην ποίησή τους, η ηχητικά και σημασιολογικά συνεύρεση λέξεων ανατρέπει την καθιερωμένη οργάνωση του λόγου για να την αντικαταστήσει με την αισθητική του τυχαίου ή, σε πιο ακραίες περιπτώσεις με τη μηδενιστική αναρχία.

ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ: Η γαλλική ομάδα συγκροτείται από τον Αντρέ Μπρετόν και διαλύεται λίγο μετά το 1930.

 

13 μπρετόν culturecy

Αντρέ Μπρετόν

 

Στόχος της είναι «η ολοκληρωτική απελευθέρωση του πνεύματος» από τον ορθολογισμό που θεωρείται υπεύθυνος για την παρακμή του ευρωπαϊκού πολιτισμού και τη φρίκη του Α’ Παγκόσμιου Πόλεμου. Η επαναστατική τους ιδεολογία τους στρέφει προς τον κομμουνισμό, αλλά στην πορεία πολλοί υπερρεαλιστές θα έρθουν σε ρήξη με την άκαμπτη πρακτική του σταλινισμού.

Ο υπερρεαλισμός αφομοιώνει φουτουριστικά και νταταϊστικά στοιχεία και επηρεάζεται από τη φροϋδική ανάλυση των ονείρων ως μεταφορικών παραστάσεων του ανθρώπινου ασυνείδητου. Σύμφωνα με το πρώτο μανιφέστο του Μπρετόν (1924), ο υπερρεαλισμός επιζητεί να συνδέσει το συνειδητό με το ασυνείδητο τόσο στενά ώστε φαντασία και καθημερινή πραγματικότητα να συνενωθούν σε μια «απόλυτη πραγματικότητα, μια υπερπραγματικότητα». Στα έντονα ερωτικά και ονειρικά έργα τους ο Μπρετόν,

 

14 λουί αραγκόν culturecy

Λουί Αραγκόν

 

ο Λουί Αραγκόν, ο Πωλ Ελυάρ και άλλοι υπερρεαλιστές εφαρμόζουν την «αυτόματη γραφή»: η αυθόρμητη ανάδυση εικόνων και η συνειρμική αλληλουχία τους αποκαλύπτουν απωθημένες όψεις της ζωής και δημιουργούν ένα άλλο είδος συνοχής συμφυούς με το άλογο. [....] η τέχνη… μέσο για την αποκάλυψη του ψυχισμού του καλλιτέχνη. Στην πειραματική δραματουργία του ο Αντονέν Αρτώ καταργεί τη διάκριση μεταξύ θεάτρου και «δρόμου». Ηθοποιοί και κοινό συμμετέχουν από κοινού σ’ ένα δρώμενο που εκθέτει με «απάνθρωπο» ρόπο τις μύχιες επιθυμίες και τις φοβίες τους.

 

15 ρίλκε culturecy

Ρίλκε

 

ΚΟΝΣΤΡΟΥΚΤΙΒΙΣΜΟΣ: Αντίθετα απ’ τον υπερρεαλισμό δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην αυστηρή μορφή. Το κίνημα ξεκινάει από τη Ρωσία με τις γεωμετρικές, μηχανιστικές κατασκευές του Βλαντιμίρ Τάτλιν που ανατρέπουν τα δεδομένα της ακαδημαϊκής γλυπτικής και ανταποκρίνονται στο βιομηχανικό πολιτισμό. Στη λογοτεχνία μεταφέρεται με το πρόγραμμα του Κορνέλι Ζελίνσκι σύμφωνα με το οποίο ο ποιητής οργανώνει το υλικό του με μαθηματικές αρχές. Η ποίηση μετατρέπεται συχνά σε γραμμική παράσταση και καταλήγει σε οπτική τέχνη.

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΣ & ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Ο όρος «πρωτοπορία» αναφέρεται σε μια σειρά ριζοσπαστικών νεωτερικών λογοτεχνικών και εικαστικών τάσεων που εκδηλώνονται στις τρεις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Οι τάσεις δεν είναι ενιαίες και ομοιογενείς, ούτε συνιστούν ένα κίνημα. Ωστόσο τους δημιουργούς τους κινητοποιεί η βούληση να αποδομήσουν την πραγματικότητα και να απελευθερώσουν τον άνθρωπο και την τέχνη από τις συμβάσεις του πολιτισμού. Απορρίπτουν τη λογική και συχνά ανατρέπουν την καθιερωμένη σύνδεση λέξεων με το αντικείμενο αναφοράς τους. Άλλα χαρακτηριστικά: τυπογραφικά παιχνίδια, επινόηση ηχητικής γλώσσας, κατάργηση συντακτικής δομής του λόγου, συνειρμική σύνδεση εικόνων, αφαιρετική και κάποτε ερμητική έκφραση.

ΠΟΙΗΣΗ

Η πρωτοπορία οδήγησε σε μια ρηξικεύλευθη άρνηση της παράδοσης, ωστόσο ο μοντερνισμός περιλαμβάνει και ηπιότερες μορφές έκφρασης. Οι γνωστότεροι δημιουργοί του δεν αποβάλλουν την εθνική τους λογοτεχνική παράδοση αλλά την ανανεώνουν καλλιεργώντας συστηματικά τον ελεύθερο στίχο και την πλουτίζουν απορροφώντας τη ζωτική ενέργεια της πρωτοπορίας. Ο Τόμας Στερν Έλιοτ υποστηρίζει ότι για τη δημιουργία μιας αυθεντικής γραφής ο σύγχρονος συγγραφέας πρέπει να βρίσκεται να βρίσκεται σε επικοινωνία με το λογοτεχνικό παρελθόν και να το αντιμετωπίζει ως ζωντανό.

Ο ίδιος ο Έλιοτ στα πρώτα του έργα όπως το Το ερωτικό τραγούδι του Τζ. Άλφρεντ Προύφοκ, επηρεάζεται από την τολμηρή εικονοποιία και τη μελαγχολική ειρωνία των Γάλλων συμβολιστών. Στην Έρημη Χώρα, την αντιπροσωπευτικότερη σύνθεση του μοντερνισμού, το στοιχείο ανατροπής εμπεριέχεται στο μυθικο-θρησκευτικό πλαίσιο που δημιουργεί ο Έλιοτ με τον συμφυρμό αρχέτυπων συμβόλων, πολύγλωσσων παραθεμάτων και υπαινιγμών σε προγενέστερα κείμενα. [....] Το ποίημα εκφράζει με δραματική ένταση τα αισθήματα απογοήτευσης, αήδιας και πνευματικής στειρότητας, που κυριαρχούν στη Δυτική Ευρώπη μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο, καθώς και την απελπισμένη αναζήτηση μιας λυτρωτικής ανάτασης.

Πνευματική είναι και η αναζήτηση του Γοιυίλιαμ Μπάτλερ Γέητς στα χρόνια μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο. Τα πρώτα ποιήματα του Ιρλανδού ποιητή αντλούν θέματα από μυστικιστικές παραδόσεις και από την κέλτικη μυθολογία. Η φωνή του πάλλεται από τόνους λυρικής μεγαλοπρέπειας και νοσταλγίας για την απλότητα και την ομορφιά του εθνικού παρελθόντος. Στα μεταγενέστερα ποιήματα ο στίχος είναι πιο στοχαστικός.

Ο γερμανόφωνος ποιητής Ράινερ Μαρία Ρίλκε εκφράζει μια υπαρξιακή αγωνία και διέπεται από μια αναζήτηση μιας αισθητικής πλήρωσης που λυτρώνει από τον φόβο της ψυχικής αποσύνθεσης. Κάτω από την επιρροή του συμβολισμού, ο λυρισμός του γίνεται ερμητικός και το μελωδικό του ύφος αφαιρετικό.

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

Στην πεζογραφία εγκαινιάζονται νεωτερισμοί όπως: απόρριψη της ευθύγραμμης αφήγησης, της αιτιακής αλληλουχίας και της παραδοσιακής ψυχολογίας.

16 μαρσέλ προυστ culturecy

Προυστ

 

Ο Μάρσελ Προυστ εισάγει στο πολύτομο μυθιστόρημα του Αναζητώντας το χαμένο χρόνο την έννοια του χρόνου ως βιωματικού γεγονότος, την οποία αντλεί σε σημαντικό βαθμό από την φιλοσοφία του Μπερξόν. Βασικό ρόλο στη λειτουργία του υποκειμενικού χρόνου παίζει η ακούσια συγκινησιακή μνήμη. Με αφορμή τυχαία περιστατικά –όπως η γεύση μιας γουλιάς τασγιού με ψίχουλα από μαντλέν- αναδύεται απροσδόκητα ένας ολόκληρος κόσμος εμπειριών, που συνδέονται με την προσωπική εμπειρία ενηλικίωσης και της ψυχολογικής ωρίμανσης του αφηγητή, αλλά και τη ζωή μιας τάξης και μιας εποχής.

Οι απρόβλεπτες διαδρομές του αφηγητή καθορίζουν την αρχιτεκτονική του μυθιστορήματος. Η ανάσύνθεση του παρελθόντοςδεν ακολουθεί μια γραμμική πλοκή αλλά στηρίζεται στη διαπλοκή θεμάτων[....]

Ο Ιταλός Ίταλο Σβέβο, στο μυθιστόρημα Η συνείδηση του Ζήνωνα, ο ήρωας αποκαλύπτει καθώς εξομολογείται στον ψυχαναλυτή του, την απατηλή λειτουργία μιας μνήμης που τακτοποιεί τις αλήθειες και τις ψευδαισθήσεις του παρελθόντος με βάση τις ανάγκες του παρόντος.

Ο Γερμανός Τόμας Μαν στο Μαγικό βουνό, βάζει τον ήρωα να επισκέπτεται τον σαγηνευτικό κόσμο ενός σανατορίου. Οι σκόρπιες αναμνήσεις αριστοκρατών και μεγαλοαστών ασθενών, καθώς και οι στοχασμοί του αφηγητή πάνω στη ζωή, την αρρώστια και τον θάνατο ανασυνθέτουν την αρρώστια μιας εποχής πνευματικής παράλυσης, όπου βαραίνει η αίσθηση του μεταφυσικού κενού.

Ο Ιρλανδός Τζ Τζόϋς στον Οδυσσέα, περιγράφει σε όλη την πληθώρα των λεπτομερειών της τη ζωή μιας ημέρας στο Δουβλίνο. Μέσω της χρήσης του εσωτερικού μονολόγου, ο Τζόϋς μεταδίδει αποσπασματικές εντυπώσεις, τις ανολωκλήρωτες συζητήσεις, τους προσωρινούς δισταγμούς, τις ανησυχίες και τις μύχιες ορμές τριών προσώπων, που περιπλανώνται στην πόλη. Κοινό και των τριών συγγραφέων είναι η διερεύνηση θεμάτων όπως η μνήμη, η συνείδηση και ο χρόνος.

Ο Αντρέ Ζιντ και η Βιρτζίνια Γουλφ, επίσης εγκαταλείπουν την παραδοσιακή έννοια της πλοκής. Ο πρώτος καταργεί την συνεχή αφήγηση εφαρμόζοντας μια τεχνική συνεχών αντικατοπτρισμών, όπου η μια ιστορία αντανακλά την άλλη. Τα ίδια γεγονότα και θέματα παρουσιάζονται ταυτόχρονα από πολλές διαφορετικές προοπτικές, ώστε η πραγματικότητα εμφανίζεται ως απολύτως σχετική. Η χρήση της τεχνικής του αποκορυφώνεται στο μυθιστόρημα Οι Κιβδηλοποιοί.

Η Γουλφ, εξοικειωμένη με το παράδειγμα του Προυστ και του Τζόυς, θεωρεί πως η ταυτότητα του σύγχρονου υποκειμένου είναι ακαθόριστη, αφού το ασυνείδητο εισδύει στο συνειδητό και διαπλέκεται συνεχώς μαζί του. Στα μυθιστορήματά της Η κυρία Ντάλλογουαίυ, Στο φάρο, Τα κύματα η Γουλφ προσπαθεί να αποδώσει τη «ροή της συνείδησης» με μια λυρική γραφή που ακολουθεί τις σκέψεις, τις επιθυμίες, τις λεπτές ψυχολογικές διακυμάνσεις των χαρακτήρων. Εδώ οι ασήμαντες λεπτομέρειες αποκτούν συμβολικό βάρος καθώς ενεργοποιούν συναισθηματικές αντιδράσεις. Ο χρόνος βιώνεται ως ακολουθία στιγμών αλλά και ως πέρασμα αιώνων.

Ο ΕΦΙΑΛΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΡΑΝΣ ΚΑΦΚΑ

Η νεωτερική πεποίθηση ότι το υποκειμενικό εγώ έχει πολλαπλές, πολύπλοκες και αντιφατικές πλευρές, που κατακερματίζουν την ταυτότητά του, αναπτύσσεται προς μια δυσοίωνη κατεύθυνση στο έργο του Φ. Κάφκα.[....]

 

17 κάφκα culturecy

Κάφκα

 

Οι χαρακτήρες του Κάφκα κινούνται σ’ έναν κόσμο κλειστό, σκληρό και παράλογο. Πρόκειται για πρόσωπα υποταγμένα, χωρίς καθορισμένη ταυτότητα και συχνά χωρίς όνομα, τα οποία εξορισμένα σ’ ένα λαβύρινθο, παελύουν μάταια ενάντια σε εξουσιαστικές δυνάμεις ή αναζητούν την επιδοκιμασία τους.[....] οι εναγώνιες προσπάθειες των ηρώων του Κάφκα να επιβιώσουν με το αλλόκοτο καταλλήγουν στη συντριβή τους.. Στον εφιαλτικό κόσμο του Κάφκα το άτομο δεν έχει κανενός είδους νόημα ή σημάδι κατανόησης που θα μπορούσε να το απαλλάξει από μια αφόρητη επίγνωση προσωπικής απαξίας. [....] μέσω υπαινιγμών, παραβολών και αποσιωπήσεων, η καφκική πεζογραφία είναι ανοιχτή σε διαφορετικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις.

Η διαφάνεια και η λεπτομερειακή ακρίβεια της γλώσσας επιτείνει το ρεαλισμό της παραίσθησης σε σημείο που προκαλεί τρόμο. Το παράλογο συγκροτεί ένα νέο σύστημα αξιών, που καθορίζει την ύπαρξη και δικαιολογεί την ανάγνωση της πεζογραφίας του Κάφκα ως προφητικής κριτικής ενάντια στην ολοκληρωτική εμπειρία[....] Οι λέξεις λιτές, σχεδόν ξηρές [....] η αποξένωση των λέξεων από το σύνηθες νόημά τους οξύνει την αίσθηση ότι η ουσιαστική σημασία διαφεύγει από την έκφραση, ότι λανθάνει στη σιωπή. Η καφκική γραφή οδηγεί, για μια ακόμη φορά στη μοντερνιστική διαπίστωση ότι ο λόγος αδυνατεί να εκφράσει τις έννοιες που εμπίπτουν ή περιέχονται στη συνείδηση του υποκειμένου.

ΘΕΑΤΡΟ

Η ανανέωση του θεάτρου αρχίζει από τα τέλη του 19ου αιώνα με τη γονιμοποίηση μιας λαϊκής αισθητικής. Οι νεωτερικοί θεατρικοί συγγραφείς και σκηνοθέτες προσφεύγουν σε μορφές θεάματος, όπως το τσίρκο, οι μαριονέτες, το μιούζικ χολ. Τα στοιχεία που εκμεταλλεύονται είναι το γέλιο και οι ακροβασίες του τσίρκου, η σάτιρα του καρναβαλιού, η μουσική ποικιλία, οι γρήγορες εναλλαγές και οι ρυθμοί τζαζ του μιούζικ χολ.

Ο Ρώσος σκηνοθέτης Μέγιερχολντ απορρίπτει το παραδοσιακό και το ψυχολογιό θέατρο για να υποστηρίξει τη σημασία της χειρονομίας και της σωματικής κίνησης. Η φιγούρα που αναζωογονεί τη νέα σκηνή είναι ο γελωτοποιός, ο ευλύγιστος κλόουν, που αποθεώνεται στον κινηματογράφο από τον Σαρλώ.Ο Μέγιεχόρντ εξαίρει επιπλέον το γκροτέσκο, δηλαδή τη συγκρουσιακή σύζευξη ανόμοιων στοιχείων, η οποία μπορεί να εκφράσει την πολυπλοκότητας της νέας σχολής. Ο Μαρινέττιεπιστρατεύει το μπουρλέσκο, δηλαδή τοστοιχείο της γελοιοποίησης, για να καταργήσει τους νόμους της κλασικής τέχνης στο όνομα του παραλόγου. Τα νέα θεατρικά θεάματα είναι παραστάσεις ελεύθερου χορού χωρίς κείμενα (Μπλαιζ Σανταρ, Ζαν Κοκτώ)[....], υβρίδια από μηχανικά μπαλέτα, μουσικά κομμάτια ή κωμικά νούμερα (Νίκολας φόρεγγερ) ή παρωδίες κλασικών έργων (Αιζενστάιν).

Η μοντερνιστική σύλληψη του υποκειμένου ως θραυσμένου και ηθικά διχασμένου διέπει την ώριμη πεζογραφία του Λουίζι Πιραντέλλο. Μέσα από συνηθισμένους, συχνά θλιβερούς, χαρακτήρες, ο συγγραφέας διερευνά τις αντινομίες της ανθρώπινης ύπαρξης και συλλογίζεται με πικρό χιούμορ τη σχετικότητα της λογικής, της ηθικής και της αλήθειας.

 

18 pirandello culturecy

Πιραντέλλο

 

Στο Ερρίκος ο 4ος, ο Πιραντέλλο αναζητά μια μορφή ικανή να εκφράσει την πολλαπλή προσωπικότητα του ανθρώπου, τη σύγχυσή του ανάμεσα στο αντικειμενικό και το υποκειμενικό, την ματαιόδοξη ανάγκη του για την εξαπάτηση των άλλων αλλά και του εαυτού του. Το θέμα είναι ο ασαφή διαχωρισμός μεταξύ λογικής και τρέλας.[....]

Το πιο γνωστό έργο του, Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα, διαδραματίζεται στον οριακό χώρο μεταξύ ψευδαίσθησης και πραγματικότητας, σκηνής και ακροατηρίου. Ο Πιραντέλλο δημιουργεί το θέατρο μέσα στο θέατρο [....] Στόχος του έργου είναι να ανατρέψει την παγιωμένη διάκριση μεταξύ θεατρική και εξωτερικής πραγματικότητας και να παρουσιάσει ενεργά την διαδικασία δημιουργίας και ερμηνείας χαρακτήρων.

Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΒΙΑΙΩΝ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ

Η Ευρώπη βγήκε μεταμορφωμένη από τον Μεγάλο Πόλεμο, με περισσότερους από 18.000.000 νεκρούς και 4 αυτοκρατορίες διαλυμένες. Οι γυναίκες βγαίνουν στην παραγωγή. Ενώ έρεται η εμπιστοσύνη στον αστικό φιλευλευθερισμο καιτις κοινοβουλευτικές δημοκρατίες.

Στη λογοτεχνία, επικρατεί μέχρι τις αρχές της εκαετίας του 30, μια διάθεση για πειραματισμό και δημιουργική ανατροπή της παράδοσης. Επιπλέον το όραμα του σοσιαλισμού συνεπήρε πολλούς διανοούμενους.

Ο Β’ Παγκόσμιος ποόλεμος επικυρώνει την αποτυχία του φασισμού αλλά δεν κατήργησε την ιδεολογική πόλωση. Δυτική δημοκρατία και κομμουνισμός συνυπήρχαν βμέχρι τη δεκαετία του 80.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ (ΣΤΡΑΤΕΥΜΕΝΗ ΤΕΧΝΗ)

Στις δεκαετίες που ακολουθούν τον Μεγάλο Πόλεμο…. η επικράτηση της λογικής του συλλογικου συμφέροντος έναντι των ατομικών αναγκών καλλιεργούν σε πολλούς διανοούμενους ένα έντονο αίσθημα απαισιοδοξίας και παραίτησης. Τα λεγόμενα «μυθιστορήματα εποχής»» των δεκαετιών 20 & 30, περιγράφουν τη μετάβαση από τη σταθερότητα και την ασφάλεια του προπολεμικού κόσμου, στο χάος, την ανασφάλεια και την κοινωνική ανακατάταξη που έφερε η νέα τάξη πραγμάτων.

Το κλίμα ιδεολογικής πόλωσης επηρεάζει δραστικά τον ιδεολογικό προσανατολισμό πολλών συγγραφέων, οι οποίοι προβάλουν στα έργα του μαρξιστικές ή συντηρητικές θέσεις, συχνά στρατεύονται υπέρ του φασισμού ή του σοσιαλισμού και άλλοι κατά του ολοκληρωτισμού. [....]

Ο ισπανικός εμφύλιος έδωσε το έναυσμα για μια σταυροφορία υπέρ των δημοκρατικών αρχών: συγγραφείς με φιλελεύθερη ή σοσιαλιστική οπτική όπως ο Αντρέ Μαρλώ, και ο Άγγλος ποιητής Ουίσταν Χιού Ώντεν διακυρήσσουν την ηθική υποχρέωση του ατόμου να εργαστεί εναντίον του φασισμού. Άλλοι, όπως ο Ινάτσι Σιλόνε, εξετάζουν την αντιπαράθεση ανάμεσα στον ιδεαλισμό των ηρώων του και τον κομματικό δογματισμό, για να αγκαλιάσουν έναν ανθρωπιστικό σοσιαλισμό.

Στη Σοβ. Ένωση οι πειραματισμοί και τα φουτουριστικά παιχνίδια των καλλιτεχνών που υπρετούσαν τους στόχους της μπολσεβίκικης επανάστασης, όπως ο Μαγιακόφσκι,αντικαθίστανται από το σοσιαλιστικό ρεαλισμό (σταλινικής περιόδου): πρόκειται για μια διδακτική ραλιστική λογοτεχνία με αισιόδοξους ήρωες που ξεπερνούν τις δυσκολίες της ζωήςκαι αναμορφώνονται σε οικοδόμους του σοσιαλιστικού κράτους.

Ωστόσο και η συντηρητική ιδεολογία προσέλκυσε αρκετούς διανοούμενους για τους ίδιους λόγους που άλλους κέρδισε ο μαρξισμός: αποτελούσε μια μορφή αντίδρασης στην αποτυχία του φιλελευθερισμού και τις συνέπειες της μαζικής βιομηχανικής κοινωνίας. Η φασιστική αισθητικήαπορρόφησε την ενέργεια μοντερνιστών συγγραφέων, όπως ο Μαρινέττι και ο Πιραντέλλο ή τηβιταλιστική έξαρση άλλων, όπως ο Ντ’Αννούντσιο και ο Νταίηβηντ Χέμπερτ Λώρενς.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟ

 

19 ζαν πωλ σατρ κ σιμόν ντε μποβουάρ culturecy

Ζαν Πωλ Σατρ κ Σιμόν ντε Μποβουάρ

 

Παράλληλα, εμφανίζονται συγγραφείς που κινητοποιούνται αμεσα ή έμεσα εναντίον των ολοκληρωτικών ιδεολογιών. Ορισμένοι, όπως οι Πωλ Κλωντέλ, Φρανσουά Μωριάκ, Ζωζ Μπερνανός, Γκρέηχαμ Γκρην, Τ.Σ Έλιοτ, εμπνέονται από ένα θρησκευτικό ιδεαλισμό που υπόσχεται τη σωτηρία του ανθρώπου από τον ψυχικό και πνευματικό κατακερματισμό, μέσω της αγάπης και της συγχώρεσης.. Ο θρησκευτικός αυτός προσανατολισμός της λογοτεχνίας είχε καλλιεργηθεί από το κίνημα της «καθολικής ανανέωσης» που εμφανίζεται στη Γαλλία και την Ιταλία στο τέλος του 19ου αιώνα. Ηθικά κριτήρια για την ακεραιότητα του ατόμου αναζητούν στα έργα τους στη δεκαετία του 40 ο Ζαν Πωλ Σατρ και ο Άλμπερ Καμύ.

 

20 αλμπέρ καμύ culturecy

Άλμπερ Καμύ

 

Γι’ αυτούς η ελευθερία δε βρίσκεταιστη σφαίρα του υπερβατούαλλά πηγάζει από την υπεύθυνη ύπαρξη του ανθρώπου στον κόσμο.

Άλλοι, σατιρίζουν τον πολιτικό παραλογισμό της εποχής τους, όπως ο βρετανός Ήβλιν Γουώ και ο Ιταλός Αλμπέρτο Μοράβια. Κάποιοι, τέλος, καταγγέλουν τον ολοκληρωτισμό και τις επιστημοινικές μεθόδους που εφαρμόζει για να ελέγχει το άτομ και την κοινωνία, μέσα από μυθιστορήματα που παρουσιάζουν ένα φανταστικό εφιαλτικό κόσμο. Στο Θαυμαστό καινούριο κόσμο του Άντους Χάξλεϋ έχουν μετατραπεί σε αυτόματα και η συμπεριφορά τους είναι γενετικά προκαθορισμένη.[....]

Ο ΦΕΔΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ

 

21 lorca culturecy

Λόρκα

 

Στην Ισπανία που υπήρξε και η πρώτη σκηνή ένοπλης δράσης των των φασιστικών δυνάμεων, η ποίηση δίνει φωνή στην πολιτική διαμαρτυρία. Από τα τέλη της δεκαετίας του 20, η απελευθερομένη γραμματική και η τολμηρή μεταφορικότητα της υπερρεαλιστικής γραφής οπλίζει το πολιτικό μένος των στίχων του Ραφαέλ Αλμπέρτι, του Βινσέντε Αλεϊχάνδρε, του Λούις Θερούντα και του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα.

Ποιητής και θεατρικός συγγραφέας, ο Λόρκα είναι ο δημιουργός ενός ιδιόμορφου, βαθιά τραγικού κόσμου, που εναρμονίζει στοιχεία από τη λαϊκή παράδοση, τη λόγια δημιουργία και την υπερρεαλιστική πρόταση. Οι χαρακτήρες του, περιθωριοποιημένοι ή καταπιεσμένοι, είναι διψασμένοι για ελευθερία.

Θεατρικά Δράματα: όπου αρχέγονα πάθη συγκρούονται με αυταρχικούς ηθικούς κώδικες.

• Ο ματωμένος γάμος

• Γέρμα

• Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα

Ποιήματα: περιστρέφονται γύρω από πανανθρώπινα θέματα –ερωτικό πάθος, μητρικό αίσθημα, βία, βαναυσότητα, θάνατος- υποβάλλοντας την ίδια τραγική αίσθηση της ζωής.

• Τσιγγάνικες παραλογές: συγχωνεύεται η ανδαλουσιανή παράδοση με τη θρησκευτική εικονογραφία και τον συμβολισμό καταλήγει σ’ ένα έντονα μελωδικό, συγκινηνισιακό αποκορύφωμα.

• Ποιητής στην Νέα Υόρκη: συνδυάζει με υπερρεαλιστική ευαισθησία ανησυχητικές, συχνά γκροτέσκες παραστάσεις για να εκφράσει τον τρόμο που του προκάλεσε η αμερικάνικη μεγαλούπολη.

• Ο θρήνος για τον Ιγνάθιο Σάντσες Γκαρθία: Ελεγειακό αριστούργημα, εμπνευσμένο από το θάνατο ενός φίλου του ταυρομάχου, εξελίσσεται με την ένταση μιας τελετουργίας που δονείται από τον προσδιορισμό της ώρας του θανάτου.

.

Ο ΜΠΕΡΤΟΛ ΜΠΡΕΧΤ

Ποιητής, πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης υπήρξε ίσως, ο πιο πολιτικοποιημένος συγγραφέας στη Γερμανία.

 

22 μπρεχτ culturecy

Μπέρτολ Μπρεχτ

 

• Μπάαλ: ο ακόλαστος ήρωας εκφράζει δίψα για ζωτικότητα και ηδονή.

Η άναρχη αυτή ενέργεια διοχετεύεται στα πρώτα πολιτικοποιημένα έργα του. Καθρεφτίζουν τον κυνικό πραγματισμό, την απληστία για υλικές και αισθητικές απολαύσεις και την παθητική ανοχή της γερμανικής κοινωνίας την περίοδο πριν την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία.

• Τύμπανα μέσα στη νύχτα.

• Στη ζούγκλα των πόλεων.

• Η όπερα της πεντάρας.

Στα επόμενα δράματά του, καθώς και στα πολύμορφα ποιήματά του, η προοπτική του διευρύνεται κάτω από την πρακτική του Μαρξισμού. [....]

Από τα κεντρικά σημεία της αισθητικής αντίληψης του Μπρεχτ είναι η θεωρία του για το θέατρο [....] πιστεύει ότι το θέατρο πρέπει να έχει παιδευτικό χαρακτήρα τόσο για τους ηθοποιούς όσο και για το κοινό και να στοχεύει στην κριτική συμμετοχή του ατόμου στην κοινωνική πραγματικότητα. Καταδικάζει το παραδοσιακό θέατρο, γιατί αδρανοποιεί την κριτική ικανότητα του θεατή και τον ενθαρρύνει να ταυτιστεί συναισθηματικά και ηθικά με ήρωες που δρουν με βάση σταθερά πρότυπα ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Στη θεματογραφία και τη σκηνική παρουσίαση δραμάτων, διαπνέεται από το όραμα ενός νέου «επικού θεάτρου». Το επικό θέατρο προσπαθεί να αποστασιοποιήσει το κοινό από τα δρώμενα, ώστε να τα εκλάβει ως αλληγορίες που υπόκεινται σε αντιθετικές ερμηνείες και κριτική συζήτηση. Η μέθοδός του είναι διαλεκτική: ο Μπρεχτ καθοδηγεί το κοινό του στην αλήθεια παρουσιάζοντας σε μια σειρά ερωτημάτων και ηθικών διλλημάτων, στα οποία το καλεί να βρει απάντηση. Σε μια εποχή πολιτικής απάθειας και ένοχης σιωπής, το επικό θέατρο διατρέχει μια νότα αισιόδοξου δυναμισμού, που πηγάζει από την επιταγή της στράτευσης εναντίον του πολέμου και της εκμαιτάλλευσης του ανθρώπου από το φασισμό και τον καπιταλισμό.

• Γαλιλαίος

• Μάνα κουράγιο

• Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν

• Ιστορίες του κυρίου Κούνερ

 

ΤΖΩΡΤΖ ΟΡΓΟΥΕΛ

23 όργουελ culturecy

Τζωρτζ Όργουελ

 

Η διάψευση των οραμάτων του κομμουνισμού επενεγεί καθοριστικά σε συγγραφείς όπως, ο Άρθουρ Καίστλερ και ο Τζωρτζ Όργουελ. Και οι δύο πολέμησαν στον ισπανικό εμφύλιο και παρακολούθησαν τις μεθοδεύσεις των σταλινικών.

Ο Καίστλερ εκθέτει στα μυθιστορήματά του τον παραλογισμό της τυφλής υποταγής του ατόμου στη λογική του κομμουνιστικού κόμματος.

Ο Όργουελ, στο Ο δρόμος προς το Ουίγκαν Πηρ, είχε ήδη εκφράσει την επιθυμία του να ξεφύγει από κάθε μορφή κυριαρχίας και είχε απορρίψει τη σοσιαλιστική ουτοπία επειδή προϋπόθετε μια μηχνιστική συμπεριφορά. Ακολούθως, στο φόρο τιμής στην Καταλωνία εκθέτει την ωμότητα με την οποία η ΕΣΣΔ προσπάθησε να ελέγξει το δημοκρατικό αγώνα στην ισπανία. Στα επόμενα έργα του καταδικάζει τον κομμουνισμό και το φασισμό ως δύο εκφάνσεις του ολοκληρωτισμού. Η φάρμα των ζώων, αποτελεί πολιτική αλληγορία που ακολουθεί την ιστορική εξέλιξη της ΕΣΣΔ. Στο 1984, περιγράφεται ο κίνδυνος του ελέγχου της γνώσης και της πληροφορίας, αν και αναφέρεται στα ολοκληρωτικά καθεστώτα, φαίνεται να αφορά προφητικά και τα καπιταλιστικά.

ΠΗΓΕΣ

Benoit Annick & Fontaine Gay (επιμ.), Ευρωπαϊκά Γράμματα: Ιστορία της Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας Εκδ. Σοκόλη, μτφρ. Α. Ζηράς κ.ά., τ. Α, Αθήνα 1999 (Lettres Européenes: Histoire de la Literature Européene, 1992).
Benoit Annick & Fontaine Gay (επιμ.), Ευρωπαϊκά Γράμματα: Ιστορία της Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας Εκδ. Σοκόλη, μτφρ. Α. Ζηράς κ.ά., τ. Α, Αθήνα 1999 (Lettres Européenes: Histoire de la Literature Européene, 1992)
Γκότση Γ. & Προβατά Δ., Ιστορία της Ευρωπαϊκής λογοτεχνίας. Από τις αρχές του 18ου έως τον 20ο αιώνα, εκδ. Ε.Α.Π., Πάτρα 2000
Η Μεγάλη Ιστορία του 20ου αιώνα, Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, Αποστολοπούλου Μ.-Σφυρόερα Σ. (επιμ.), Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2002
Η Μεγάλη Ιστορία του 20ου αιώνα, Μεσοπόλεμος-Δημοκρατίες και Ολοκληρωτισμοί, Αποστολοπούλου Μ.-Σφυρόερα Σ. (επιμ.), Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2002
Ράπτης Κώστας, Γενική Ιστορία της Ευρώπης κατά τον 19ο και τον 20ο αιώνα, Εκδόσεις ΕΑΠ, Πάτρα 2000

πηγή: http://istoriatexnespolitismos.wordpress.com/

Published in Λογοτεχνία
Thursday, 06 November 2014 00:00

Ανέκδοτος Εγγονόπουλος

Νίκος Εγγονόπουλος : «Αν με βρίσκανε θα με πυροβολούσαν»

 

Nikos Eggonopoulos-logos kai texni

 

Επιμέλεια: Γιάννης Ν. Μπασκόζος για το http://www.oanagnostis.gr/

Αποσπάσματα από μια μεγάλη σε έκταση ανέκδοτη συνέντευξη, μια κατάθεση ψυχής για καταστάσεις και πρόσωπα που πονέσανε τον ποιητή Νίκο Εγγονόπουλο. Για τον Μπρετόν που του έκλεβε πίνακες, για τη σχέση του με τον Εμπειρίκο, για τους άλλους ποιητές που κυνηγάγανε το Νόμπελ, τον κομμουνισμό, την ορθοδοξία, την ομοφυλοφιλία κ.ά.  Ο Νίκος Σύριγγας πήρε τηλεφωνικά τη συνέντευξη αυτή από τον Νίκο Εγγονόπουλου τον Αύγουστο του 1979, την οποία και απομαγνητοφώνησε κατά λέξη.  Μετά τον θάνατό του, ο  αδελφός του,  Δημήτρης Σύριγγας, εμπιστεύτηκε τη συνέντευξη στον ποιητή Τίτο Πατρίκιο για να δημοσιευτεί όπου είναι δυνατόν, ο οποίος και μου την παρέδωσε. Τώρα θα δημοσιευτεί  για πρώτη φορά στο ετήσιο έντυπο «Ανθολόγιο» του ηλεκτρονικού περιοδικού «Ο Αναγνώστης», το οποίο θα κυκλοφορήσει μέσα στο Νοέμβριο από τις εκδόσεις Gutenberg. Το κείμενο είναι χωρίς αλλαγές, απλώς το μετέγραψα μένοντας πιστός στον ιδιότυπο προφορικό λόγο και τις ατέλειες μιας τηλεφωνικής συνομιλίας, όπως τον διέσωσε ο Ν.Σ.  (Τα αποσπάσματα δημοσιεύονται πρώτη φορά στη νέα εφημερίδα ΕΠΕΝΔΥΣΗ, Κυριακή 2 Νοεμβρίου 2014)

 

Ποια ήταν η υποδοχή του υπερρεαλισμού στην Ελλάδα στη διάρκεια του μεσοπολέμου;

Ήταν φοβερή η υποδοχή του υπερρεαλισμού που του επιφυλάχθηκε. Άλλοι έκαναν πως καταλάβαιναν, άλλοι όχι, αλλά στο βάθος ήταν πολύ εχθρικοί. Ο Εμπειρίκος, όπως παρατηρεί και ο Αργυρίου, είχε μια κοινωνική κάλυψη, εξ αιτίας της περιουσίας του, ενώ εγώ αντιθέτως δεν είχα. Κι ενώ δεν του φέρθηκαν τόσο άγρια, σε μένα που δεν είχα καμία κάλυψη μου επιτέθηκαν. Ήταν βέβαια μια φοβερή επίθεση. Ένας αγαθός άνθρωπος, ο οποίος δεν καταλάβαινε τίποτα, ο Μάρκος Αυγέρης, μου επιτέθηκε αγρίως. Δεν με βρίσκανε, αν με βρίσκανε θα με πυροβολούσαν. Με τα χρόνια βέβαια είχαν καταρρεύσει εκ των έσωθεν.

Ήταν  ο Εμπειρίκος ένας χριστιανομάχος αλλά αισθησιακά ένθεος;

Ο Εμπειρίκος είναι ένας πραγματικός ποιητής.  Δεν μπορείτε να φανταστείτε μέσα σ’ αυτό το σκυλολόι με τον Μυριβήλη και τον Σεφεριάδη και τους άλλους , με τα μίση τους, με τη διάθεσή τους να επιβληθούν, να πάρουν τα Νόμπελ, να πάρουν τα βραβεία, δεν μπορείτε να φανταστείτε τι αγνός άνθρωπος ήταν. Ήταν μια ψυχή φωτεινή, η οποία ήθελε να καταλάβει, να ’λθει σε επαφή με τους άλλους.

Μα φυσικά ήταν αισθησιακά ένθεος. Αλλοίμονο. Αφού αγαπάει πολύ τις γυναίκες, και τις οποίες αγαπώ κι εγώ πάρα πολύ. Δεν είναι αυτό ένα δείγμα της αγάπης του θεού; Είναι όμως κι ένα δείγμα της ιδιομορφίας του ελληνικού υπερρεαλισμού σε σύγκριση με τους γάλλους που κατά βάση οι πιο πολλοί ήταν άθεοι ουμανιστές; Πάρτε τον κύριο Μπένζαμιν Περέ , τον αείμνηστο, ασχολείτο με σαρδέλες, με φαγητά ή με τον Ντεσνό, τον επιπολαιότατο. (……)  Έλληνες είμαστε τέλος πάντων θαρρώ, δεν θα κάναμε υπερρεαλισμό όπως ο Περέ. Θα σας παρακαλέσω να μου φερθείτε δίκαια. Αυτά όλα με τα οποία ασχολούμαστε θέλουν έτσι μια επιμέλεια, η οποία μας βοηθά και καλλίτερα να καταλάβουμε τα πράγματα και να βελτιωθούμε κι εμείς. Αυτά τα οποία συμβαίνουν γύρω μας, αυτά τα βιαστικά, οι βιαστικές προσχωρήσεις στο ένα ή το άλλο κίνημα, πρέπει να τ’ αποφεύγετε. Γι αυτό και τον Εμπειρίκο πρέπει να  τον παρακολουθήσει κανείς. Είμαστε εύκολοι, και ο Εμπειρίκος κι εγώ, είμαστε εύκολα διακωμωδούμενοι. Αλλά όχι, για προσέξτε καλά. Στο βάθος υπάρχει μια ανθρώπινη ψυχή. Ανιμούλα, όπως έλεγε ο Μάρκος Αυρήλιος. Μια ψυχούλα είμαστε. Μια ημέρα, κάποτε, μου έλεγε ο Φιλήντας, ο μεγάλος γλωσσολόγος Φιλήντας, διάφορες ρωμέικες , μικρασιάτικες απαιτήσεις του: «πρέπει να κάνουμε εκείνο, πρέπει, έλληνες είμαστε, να κάνουμε αυτό, να κάνουμε τα’  άλλο…» και του λέω: «Μα γιατί τόσες υποχρεώσεις;» και με κοίταζε, κατάπληκτος. «Γιατί είμαστε ωραίες ψυχούλες παιδί μου!». Καταλάβατε; Ο Εμπειρίκος ήταν μια ωραία ψυχούλα. Ένας ποιητής πρέπει να είναι μια ωραία ψυχούλα. Εγώ, τι να σας πω; Πιστεύω , χωρίς να είμαι υπερβολικά εγωπαθής, ότι κι εγώ είμαι μια ωραία ψυχούλα, και θα σας ευχηθώ και σεις να γίνεται μια ωραία ψυχούλα.

Σε παλιότερη συζήτηση μας μου είχατε πει ότι θαυμάζετε τους ομοφυλόφιλους. Φυσικά είναι περιττό να σας πω τις γνωστές απόψεις στο ζήτημα της ομοφυλοφιλίας των γνωστών υπερρεαλιστών αλλά και σε άλλα παρεμφερή ζητήματα.

Όχι, όχι. Να σας πω. Θέλω να ξεκαθαρίζουμε. Δεν θαυμάζω ιδιαίτερα τους ομοφυλόφιλους, είμαι λάτρης των γυναικών. Μ’ αρέσουν πάρα πολύ οι γυναίκες, τρελαίνομαι. Αλλά δεν τους έχω κανένα μίσος, δεν τους περιφρονώ. Σημειώσατε δε , ότι το ίδιο και οι περισσότεροι υπερρεαλιστές. Έφτασαν δε στο σημείο , όπως ο Μπρετόν, που ανάγκασε ένα ή δύο ομοφυλόφιλους να αυτοκτονήσουν.

Για τον κομμουνισμό, την ορθοδοξία, τον ελληνισμό.

Να σας πω, όσο κι υπερρεαλιστής να είμαι, είμαι Έλλην. Και φυσικά δεν μπορώ να αρνηθώ τη γλώσσα μου , ούτε τις συνήθειες μου, ούτε τον τρόπο του σκέπτεσθαι που έχω, τον τόπο που ανήκω. Δεν παραδέχομαι τις εμπορικές κι άλλες οικονομικές βάσεις που κάνουν τις πατρίδες. Παραδέχομαι τις άλλες πατρίδες, τις πατρίδες της καρδιάς, της σκέψης, της διανόησης. Δεν διδάχτηκα μόνο απ’ τους βυζαντινούς. Αυτή η ορθή αντίληψη του ελληνισμού για κάθε το ανθρώπινο με κράτησε στη ζωή (…). Ο χριστιανισμός κράτησε 20 αιώνες. Ο κομμουνισμός δεν κράτησε πάνω από 10 χρόνια. Αν είναι ειλικρινείς όλοι αυτοί οι άνθρωποι- δεν μιλώ βέβαια για τον Marcuse – αν τους ρωτήσετε δεν πιστεύουν σ’ αυτά τα πράγματα. Υπάρχει ένας κομμουνιστής και να το βάλει το χέρι στην καρδιά να πιστεύει ακόμα στα κηρύγματα αυτά; Όλα αυτά που πέρασαν βαραίνουν στη ζωή μας, ξέρετε. Αυτά που συνέβησαν πριν από αιώνες για μας. Και ενώ για μας τους έλληνες είναι πολύ πιο βαριά η ζωή παρότι στους άλλους εκεί πέρα, της Ευρώπης, πρέπει να πούμε ότι ο κομμουνισμός φανερώθηκε, πριν μάλιστα, σαν μια σωτηρία. Δεν μπορεί να πει κανείς ότι δεν γοητεύτηκε. Κι εμένα με γοήτεψε πολύ ο κομμουνισμός. Ο Λένιν μου φάνηκε σαν μία φωτεινή μορφή, την οποία και εξακολουθώ να την θεωρώ και σήμερα , αλλά ένας αποτυχών. …..

Για τον Μπρετόν και τον Ντε Κίρικο

Θα διαβάσετε μέσα στο «“Ο Σουρρεαλισμός στην υπηρεσία της Επανάστασης”(Σ.Σ περιοδικό που εκδόθηκε το 1929), ένα γράμμα που είχε γράψει ο Ντε Κίρικο  στον Μπρετόν μετά το 1920, αξιοδάκρυτο. Ήθελε να τον πείσει , αυτόν τον πεισματάρη, αναλόγως  μ’ αυτόν, ότι δεν είναι καλός ο υπερρεαλισμός κι αρκεί η επιστροφή στην κλασικότητα.  Επίσης, δεν ξέρω αν είναι αλήθεια αυτό, αλλά κάτι θα τρέχει και με τον Ντε Κίρικο , γιατί και τον Μπρετόν ήξερα και τον αείμνηστο Ελυάρ  ήξερα αρκετά, που ήταν άλλωστε και φίλος μου, ήταν αρκετά .. έτσι… πώς να το πω, πρόθυμοι να σας αφαιρέσουν και κανένα πίνακα. Ο Ελυάρ  μου είχε αφαιρέσει πολλούς πίνακες, με την κουβέντα, αλλά μετά ξέρετε δεν τους εσύμφαιρε. Αυτό που είχε κάνει και ο Κριστιάν Ζερβός  κι ο Τεριάντ ακόμη. Θέλησαν να λανσάρουν τον Θεόφιλο στο Παρίσι, αλλά εκεί που το έκαναν σταμάτησαν, γιατί έβλαπταν το στοκ τους, Πικάσο και Ματίς. Σκέφτηκαν ότι τους έκαναν ζημιά. Μάλιστα υπάρχει μία μικρή πληροφορία που μου την έδωσε  ο ίδιος ο Ντε Κίρικο, ότι όταν εξαναγκάστηκε το 1915 να εγκαταλείψει το Παρίσι, για να πάει στην Ιταλία να καταταχτεί υπό τα όπλα, αυτά τα φημισμένα πάντοτε όπλα της Ιταλίας, όλοι του οι πίνακες που άφησε εκεί που έμενε χάθηκαν. Δεν τους ξαναβρήκε. Ίσως τους πήρε η γυναίκα για τα ενοίκια, ή πιθανόν να τους πήρε και ο Μπρετόν. Ο Μπρετόν δε, είχε ένα μαγαζί εκεί, σε μια πάροδο της Μπουλβάρ Σεν Μισέλ και τα πουλούσε μαζί με τον Ελυάρ. Ακριβά μάλιστα. Ακριβότερα τότε από ότι σήμερα., και ήταν πειστικότατος ο μακαρίτης. Όταν δε ο Ντε Κίρικο είχε έλθει εδώ προ ολίγων ετών , πήγε ένας δημοσιογράφος και τον ρώτησε εάν γνωρίζει, μήπως, τον καθηγητή του Πολυτεχνείου Εγγονόπουλο – «Όχι. Δεν τον γνωρίζω διόλου. Αλλά συλλυπούμαι τους μαθητάς του».

INFO: Ολόκληρη η συνέντευξη στο Ανθολόγιο του Αναγνώστη (εκδόσεις Gutenberg), που θα κυκλοφορήσει τον Νοέμβριο 2014.

Published in Λογοτεχνία

More...

No sub-categories to show!
Template Settings

Color

For each color, the params below will give default values
Tomato Green Blue Cyan Pink Purple

Body

Background Color
Text Color

Footer

Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction